Giriş Sayfam Yap Favorilere Ekle Sitene Ekle Arşiv RSS
ANASAYFA KOMŞULAR UYANSA YETER! YAZARLAR KÜNYE İLETİŞİM
KÜLTÜR SANAT BİZİM KİTAPLIK AKTÜALİTE TARİH POSTASI EDEBİYAT VE DÜŞÜNCE DOSYA GEÇMİŞ DOSYALAR ARŞİV
» ASUMAN GENÇ - İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRA TÜRKLERDE ERKEK GİYİM-KUŞAMI
27 Eylül 2013 Cuma 15:00
12
14
16
18

İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRA TÜRKLERDE

-ERKEK GİYİM KUŞAM KÜLTÜRÜ-   ( I )

 

Tarih boyunca devletler kuran ve birçok yabancı toplumla yan yana yaşayan Türklerin giyim ve kuşamlarında değişiklikler meydana gelmesi doğaldır. Günümüzde kullandığımız bir çok giyim eşyasının isimlerinin yabancı olması bunun en çarpıcı örnekleridir. Türkçe’de yer alan giyim kuşam deyimi ile kıyafet sözcüğü Arapça’dan alınmıştır. Eski Türkçe’de vücudun iç ve dışına giyilen bütün giysilere don adı verilmesine rağmen, bugün bu isim sadece iç çamaşır anlamında kullanılmaktadır. Çamaşır ise dilimize Farsça’dan girmiştir. Elbisede, Arapça kökenli olup Türkçesi giysi demektir.

Bu konuda üzerinde durulması gereken nokta İslamiyet’e girişten sonra İran ve Arap etkisinde kalan Türk giyim tarzının Avrupa ile ilişkilerinden sonra değişmiş olmasıdır. Bu konuda özellikle modaya öncülük eden Fransızların etkisi ön plandadır. Daha sonra siyasal ve ekonomik ilişkiler sonucu İngiliz ve Amerikan etkisi de görülmektedir.

1.jpgBu konuda yapılan araştırmalar Türklerin hayvancılıkla uğraşmalarından ve ata büyük değer vermelerinden dolayı, giysilerin deriden yapıldığı ve biniciliğe uygun olduğu tespit edilmiştir. Ayağa giyilenler arasında ise çizme ve özellikle çarık çok yaygındır. Kemerler ise silah taşımak için geniş ve tokalıdır. Türklerin başlarında deriden yapılmış bir kalpak veya keçeden yapılı bir börk bulunmaktaydı. Kadın giysileri ise şalvar, cepken, üstlük ve süslü bir başlık olarak adlandırılmaktaydı. Yine kadınlar ayaklarına deriden yapılmış ayakkabı giyerlerdi.

İslamiyet’le beraber deri giysilerin yerini dokumalar almıştır. Kadın ve erkek giyimlerinde de tesettür denen yeni bir şekil ortaya çıkmıştır. Sarık ve çarşaf bu dönemin eseridir. Tanzimat’la beraber erkekler fes, pantolon ve ceket giymeye başlamıştır. Kadınlar ise yüzlerini kapatmak için yaşmak, vücutlarını örtmek için ferace giymeye başladılar. Cumhuriyet döneminde bu kıyafetler tamamen batılılaştı. Bütün bu uygulamalar sonunda Türk kültürü yerine, Türkiye Kültürü gibi milli değerlere dayalı bir kültür kalıbı ortaya çıktı. Bu kültür, Türk’e has değerlerin yeni bir anlayışla ele alınması demekti.

Bu genel hatlarıyla verilmiş bilgilerden sonra detaylı olarak kadın ve erkek giyimini şu şekilde inceleyebiliriz:

İslamiyet’in Kabulünde Sonra Erkek Giyimi

Türklerin İslamiyeti kabul etmeleri, sadece bir din değiştirme olmayıp yer değiştirme ile tamamlanmıştır. Türklerin Anadolu'ya gelişleri ve İslamiyet'i kabul edişleri aynı zamana rastlamaktadır. Batıya yönelip İran üzerinden Anadolu’ya yerleşme ve çeşitli kültür çevreleri ile iç içe yaşama dönemine geçiş, giyim-kuşamda da büyük değişmelere yol açmıştır.             Türklerin Anadolu'yu yurt tutmalarının sebeplerinden biri de, İran'ın güneyi, iç kısımlarındaki ve bu arada Arap yarımadasındaki Orta Asya ortamına uymayan sıcaklık ve diğer coğrafi koşullardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

·                   giyim 2.jpgGiyim malzemenin esasını oluşturan derinin yerini değişik dokumalar almaya başlamıştır.

·                   Kadın ve erkek giyimlerinde farklılaşma doğmuştur.

·                   Örtünme denen yeni bir kavram ya da etken ortaya çıkmıştır.

·                   İranlıların ve Araplarında giysileri yaygınlık kazanmıştır.

·                   Yerleşik hayatın artması ölçüsünde, kent ve kırsal kesim giyimleri birbirinden ayrılmıştır.

·                   Güçlü merkezi örgütlenmeler, yalnız askerlik alanında değil, toplum hayatında da tek tip giysilerin (üniformaların) oranını artırmıştır.

·                   19.yy’la birlikte Avrupa ile ilişkilerin artması sonucu olarak giyim ve kuşamda batı etkisi ağırlık kazanmaya başlamıştır.

Fakat; bazı araştırmacılara göre de Türkler Anadolu'ya gelmeden önce, İran kıyafetleri ile Türk kıyafetleri arasında çok büyük farklar olmadığını ileri sürmüşler ve tam tersine benzerliklerin olduğunu öne sürmüşlerdir.

1)Giyimde Değişmeler:

İslamiyet’in kabulünden sonra erkek kıyafetlerinde, yüzyılların akışına göre birçok değişikliğin meydana gelmesiyle beraber, özellikle başa giyilen şeylerin yani başlıkların önemsendiği görülmüştür. Başlangıçta Selçuklular döneminde eski giyim eşyalarının bir kısmının kullanılmasına devam edilmiştir. Fakat bu giysilerde Arapça ve Farsça isimlerle anılmaya başlanmıştır. İslamiyet’in kabulünden önce deriden yapılan iç don/üm ‘ün yerine dokumalardan yapılan ve yeni bir altlık almış ve buna Farsçada olduğu gibi şalvar ismi verilmiştir. Şalvar tiplerinin belirlenmesinde biniciliğin yanı sıra, yöresel özellikler ve toplumsal grup farklılıkları etkili olmuştur. Gömlek ve cepken gibi iç giysilerin yanında Araplar’ın entari ve hırkası kullanılmaya başlanmıştır. Kaftan da göz ardı edilmemiş ama daha çok Arapça olan cübbe adı kullanılmıştır. Bu da Arapların kıyafetlerinin yaygınlık kazandığının göstergelerinden biridir. Ayağa giyilen deri ya da keçe çizme ve kunduraların biçimlerinde değişiklik yapılmış, konçları kısaltılmıştır. Eskiden başa giyilen börk, hala kullanılırken, Orta Asya döneminin simgesi olan kalpak unutulmakla karşı karşıya kalmıştır. Ancak dinsel bir eğilimle Araplardan alınan sarık, zamanla Müslüman erkeğin simgesi olmaya başlamıştır.

-DEVAM EDECEK-

 


  Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış

  Yorum Ekle

Ad Soyad :
E-Posta :
Mesaj :
Güvenlik Kodu :


 

                            

YAZARLAR
UFUK KÜÇÜK
ZAMANSIZ, MEKÂNSIZ BİR HATIRA
SEDA Ç.
SAYIN SEN
YİĞİT KOÇ
İYİLİK ANLAYIŞLARI
UĞUR GÜVEN
----------ŞAŞIRMAK HAKKINI ELDE BULUNDURMAK-------------
REŞAT BAŞER
OSMANLI TUĞRASI BİZDEN ÖNCE
SAMİ EREN
SAHİ, İSMET ÖZEL 15 TEMMUZ AKŞAMI NEREDEYDİ?
RIFAT TÜRKARSLAN
DİNDARLIK
ASYA DENİZ
----ASYA DENİZ----SİYASETİ HEYBENİZDEN ATIN BİR KENARA
YASEMİN KARAMANLI
BAYRAM EĞLENCE MİDİR?
CİHAD YURDABAKAN
CEMİL MERİÇ:ENTELEKTÜEL BİR ÜS
TUĞBA ÖZDEMİR
ÖFKELİYİM
RAMAZAN EGE
----MEZHEP SAVAŞLARI YAHUT BİRLİKTELİK KAYGILARI ----
TAYFUN DEMİR
KISA NOTLAR -I-
ÇOK OKUNANLAR bu hafta | bu ay
ÇOK YORUMLANANLAR bu hafta | bu ay | bu yıl
İstatistik

Site En iyi Mozilla Firefox ve Chrome Tarayıcısıyla 1024x768 Çözünürlükte Görüntülenir. Tüm Hakları Saklıdır.

AKLIMIZA DÜŞÜNCE 2011

EDİTÖR